Hepatozoonosis

ਹੈਪਾਟੋਜ਼ੂਨੋਸਿਸ

ਹੈਪਾਟੋਜ਼ੂਨੋਸਿਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਿੱਕ (ਚੀਚੜ) ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਮੱਧ-ਪੂਰਬ, ਯੂਰਪ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਟੈਕਸਾਸ ਦੇ ਗਲਫ ਕੋਸਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰਾਜੀਵੀ ਹਨ Hepatozoon canis ਅਤੇ Hepatozoon americanum। ਇਹ ਅਕਸਰ ਓਹਨਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (4 ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ), ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਰਾਜੀਵੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ Babesia canis) ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕਲੀਨੀਕਲ ਲੱਛਣ • ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਚੰਗੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣਾ – ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ। • ਕੁਝ ਕੁੱਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ‘ਤੇ ਦਰਦ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਿਲਣ-ਡੁੱਲਣ ਤੋਂ ਕੱਤਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਰਿਸਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖੂਨ ਵਾਲਾ ਦਸਤ (bloody diarrhea) ਅਤੇ ਐਨੀਮੀਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। • ਸਫ਼ੈਦ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (WBC count) ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ 20,000 ਤੋਂ 200,000 ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। • ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਲੇਟਲਿਟ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਨਾਲ ਹੀ Ehrlichia canis ਦਾ ਸੰਕਰਮਣ ਨਾ ਹੋਵੇ। • ਨਿਦਾਨ (Diagnosis) ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ (blood smear) ਵਿੱਚ ਸਫ਼ੈਦ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ (neutrophils ਜਾਂ monocytes) ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਰਾਜੀਵੀ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਸੀਰਮ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਲਾਜ • ਇਲਾਜ Babesia canis ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਪਰਾਜੀਵੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। • ਟਿੱਕ (ਚੀਚੜ) ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋ ਸਕੇ। • Corticosteroids ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।